หัวข้อ : เรื่องเล่าจากประสบการณ์ : คนเขียนใบไม้ ข้อความ : คนเขียนใบไม้ ตั้งชื่อไว้อย่างนี้ ผู้อ่านหลายท่านก็คงจะพอคุ้นหูบ้าง คงเคยได้ยินและจำได้ถึง “(คน)เขียนแผ่นดิน” ของกวีชื่อกระฉ่อนเมืองที่เคยมาเขียนแผ่นดินที่เชียงใหม่เมื่อหลายปีก่อน คนเขียนแผ่นดินนั้นเป็นบทกวีของเนาวรัตน์ พงษ์ไพบูลย์ แต่คนเขียนใบไม้เป็นคนจริงๆ เขียนใบไม้จริงๆ ไม่เหมือนเขียนแผ่นดินที่เขียนด้วยเสียงขับขานและเสียงขลุ่ย เขียนใบไม้ที่มีรูปร่างแปลกจากใบไม้ทั่วไป ไม่ได้เขียนบนใบไม้ดิบ สิ่งที่ใช้เขียนไม่ใช่ปากกาหรือดินสอ เขียนให้คนอ่าน และทันทีที่เขียนเสร็จยังอ่านไม่ได้ นึกออกหรือยังว่าหมายถึงอะไร ถ้ายัง บอกใบ้ให้อีกนิด เขียนให้คนกราบ และเขียนเพื่อสืบอายุพระศาสนา เมื่อคนเรารู้จักการใช้ตัวอักษร มีการนำเอาวัสดุที่มีอยู่ในธรรมชาติ เช่น แผ่นหิน แผ่นไม้ กระดูกสัตว์ และใบไม้ มาแกะสลัก วาด แต้ม ทำเครื่องหมาย และขีดเขียนตัวอักษรเพื่อบันทึกเรื่องราวต่างๆ ไว้ ใบไม้เป็นสิ่งนึ่งที่นิยมนำมาใช้บันทึก หรือเขียนข้อความ สัญลักษณ์ วาดรูปต่างๆ มานานแล้ว เพราะหาได้ง่ายตามธรรมชาติ ขีดเขียนได้ง่าย พกพาสะดวกกว่าแผ่นหิน แผ่นไม้ และกระดูกสัตว์ ชาวล้านนารู้จักการนำเอาใบลานมาบันทึกหรือจารเรื่องราวต่างๆ มาช้านานแล้ว โดยการนำใบลานที่ได้ขนาดและอายุที่เหมาะสมมาต้ม ตัดแต่งให้ได้ขนาดแล้วนำมาจาร แต่ในภาคกลางจะใช้วิธีการอบใบลาน แม้ว่าในปัจจุบันจะมีการฟื้นฟูการเรียนการสอนภาษาล้านนาตามวัดและสถานศึกษาต่างๆ แต่ก็ถือได้ว่าผู้ที่อ่านเขียนภาษาล้านนานั้นหาได้ยาก แต่ผู้ที่จารใบลานได้นั้นหายากกว่า อ.เกริก อัครชิโนเรศ คนที่แนะนำให้ผู้เขียนใช้ชื่อบทความนี้ ได้เคยบ่นและเล่าเรื่องการเสาะหาคนเขียนใบไม้ที่ยังเขียนอยู่ว่าหายาก เพราะครูบา ตุ๊ปู่ ตุ๊พ่อ พ่อน้อยพ่อหนานที่เคยเขียนก็ได้เลิกเขียนกันแล้ว แต่ตอนนี้พวกเราทั้งคนหนุ่มสาวกลุ่มใบลาน และคนแก่ในชุ่มนุมฟื้นรีตรอยล้านนา วัดอุโมงค์ สวนพุทธธรรมได้ค้นพบ “คนเขียนใบไม้” แล้ว การค้นพบผู้ที่พวกเราพยายามเสาะหามานาน สร้างพลังและกำลังใจกับพวกเราเป็นอย่างยิ่ง เราได้อ่านเอกสารที่เขียนด้วยอักษรล้านนาจากคัมภีร์ใบลานและพับสาที่มีผู้เขียนไว้นานแล้ว โอกาสที่พวกเราจะเป็นผู้ที่จารใบลานตามแบบอย่าง รีตรอยของนักปราชญ์ล้านนามาถึงแล้ว การได้รู้จัก พร้อมกับขอเป็นศิษย์ของพ่อหนานสุขใจ แห่งบ้านร้องแหย่ง อ.สันทราย พ่อหนานทอง แห่งบ้านเหล่า อ.แม่แจ่ม และที่สำคัญคือ ตุ๊ลุงคำ แห่งวัดปางส้าน อ.ลี้ จ.ลำพูน นับเป็นการค้นพบคนเขียนใบไม้ที่เขียนมานานแล้ว และยังคงเขียนอยู่ในปัจจุบัน เหล็กจารที่พวกเราพยายามทำเลียนแบบของเดิม ขัดๆ ถูๆ ฝนๆ ตกแต่งลวดลายให้วิจิตรงดงามโดยใช้เวลาหลายวันนั้น ต้องรีบเก็บทันทีเมื่อได้พบกับพ่อครูสุขใจในเวลาแค่ครึ่งวัน แต่ก็ทำให้พวกเรารู้จักเหล็กจารของจริงที่ใช้จารธรรมจริงๆ ทำให้ตื่นเต้นกับท่าทางและลีลาการเขียนใบไม้ที่เห็นของจริงครั้งแรก ความหวังที่รอคอยมานานนับปี ส่งผลให้นิ้วโป้งซ้ายบวมและปวด จากการได้ฝึกจารอย่างจริงจังเป็นเวลาสิบวันกับพ่อครูทองในงานเที่ยวเมืองไทยที่เมืองทองธานี แต่ก็ทำให้รู้ถึงวิธีการต้มใบลาน และรู้ซึ้งถึงความยากลำบากในการจารใบลานแต่ละตัวอักษร ฝึกเขียนฝึกจารได้ไม่ถึงบรรทัดก็รู้สึกท้อใจ มันไม่ได้ง่ายอย่างที่คิด มันไม่ได้ง่ายเหมือนกับการเขียนลงบนแผ่นกระดาษ เพราะใบลานไม่เหมือนกระดาษ และเหล็กจารไม่ใช่ปากกาลูกลื่น การจารอักษรแต่ละตัวก็ต้องใช้ความอดทน ความเพียรพยายาม และสมาธิ เพราะว่าหากคุณเขียนผิดแล้วก็ลบไม่ได้ การสืบหา การค้นพบ การฝึกเขียนด้วยตนเอง ทำให้ตระหนักถึงคุณค่าของใบลานแต่ละใบ แต่ละผูกในหีบธรรม หรือหอธรรม ครูบา ตุ๊ปู่ ตุ๊ลุง ตุ๊พ่อ ตุ๊หนุ่ม พระน้อย และพ่อน้อยพ่อหนานชาวล้านนาในอดีตนั้นท่านได้สร้างคัมภีร์ธรรม และตำราความรู้ต่างๆ ด้วยการนำใบลานมาต้มมาจารไว้มากมายมหาศาล ด้วยแรงศรัทธา ปรารถนาบุญในการสร้างถวายคัมภีร์ธรรมไว้สืบอายุพระศาสนา (จากการสำรวจของนักวิชาการต่างๆ ประเมินกันว่าในดินแดนล้านนานั้นมีคัมภีร์ใบลานรวมกันประมาณ ๑๐ ล้านผูก) นอกจาก “คนเขียนใบลาน” ๓ ท่านที่กล่าวมาข้างต้นนี้ เชื่อว่ายังคงมีอีกหลายท่านที่เรายังไม่พบ แต่ก็ทำให้ภูมิปัญญาในด้านการผลิตคัมภีร์ใบลานของชาวล้านนาได้รับการบันทึกและสืบทอดไว้แล้ว การสืบหา “คนเขียนใบไม้” ก็จะยังคงมีต่อไป แม้ว่าวันนี้ นิ้วโป้งซ้ายจะหายปวด และเริ่มจะด้านบ้างแล้ว แต่คัมภีร์ใบลานที่พยายามจารให้จบยังคงค้างคาอยู่ ทราบว่าพ่อครูทั้ง ๓ ท่านได้รับค่าตอบแทนจากผู้ที่จ้างวานผูกละไม่กี่ร้อยบาทบางครั้งก็ไม่ถึงร้อย ตอนนี้แม้ว่าจะมีใครมาจ้างวานให้ผมจารธรรมสักผูก โดยให้ผูกละพัน ก็ไม่รู้ว่าจะใช้เวลานานเท่าใด หรือทำได้สำเร็จหรือไม่ แต่ก็หวังไว้ว่าสักวันหนึ่ง ที่ไม่อยากให้นานเกินไปคงจะได้สร้างคัมภีร์ธรรมใบลานที่จารด้วยตนเองถวายไว้กับวัดเหมือนกับที่ ครูบา ตุ๊ปู่ ตุ๊ลุง ตุ๊พ่อ ตุ๊หนุ่ม พระน้อย และพ่อน้อยพ่อหนานชาวล้านนาในอดีตได้เคยทำมา “คนเขียนใบไม้” ที่ไม่ใช่บทกวี ที่พยายามหา พยายามเล่า และพยายามจะเป็นของผมก็คงจบลงเท่านี้ก่อน โอกาสหน้าจะเขียนถึง “คนเขียนใบไม้” พี่พวกเราค้นพบ จาก : คำปัน เมืองแพร่ - - bakaew@thaimail.com - 27/04/2002 22:40

ข้อความ : นับเป็นโชคดีอย่างมหาศาลครับที่บุคคลที่ทรงคุณค่าเหล่านี้ยังมีชีวิตอยู่ และเรายังคงโชคดีที่มีคนที่เล็งเห็นคุณค่า และพร้อมที่จะ "สืบสานตำนานบนใบไม้" ต่อไป คุณคำปันฯ อย่าเพิ่งยอมแพ้นะครับ พวกเราจะคอยเอาใจช่วยครับ ..._/I\_....สิบนิ้วไหว้สา..._/I\_... จาก : อินทวรรัตน์ - 28/04/2002 03:33

ข้อความ : เห็นกระทู้หลายวันแล้ว แต่ไม่เคยเปิดอ่าน พอเปิดอ่านแล้ว ขอบอกเลยว่า "น่าสนใจมาก" ผมเป็นคนหนึ่งที่อ่านตั๋วเมืองได้ แต่ไม่เคยเห็นการ จ๋านใบลาน เลย และเคยคิดอยู่เสมอว่า การจ๋านใบลานนั้นสูญหายไปแล้ว ถ้า คุณคำปัน มีเรื่องอย่างนี้อีก ช่วยเขียนมาลงในเว็ปให้คนอื่นได้อ่านบ้าง ผมคนหนึ่งหละ ที่จะคอยอ่าน และเป็นกำลังใจให้คนหาคนเขียนใบไม้ (ชื่อเก๋ดี) ยินดีจ๊าดนักครับ จาก : คนเมืองเจียงใหม่ - 23/05/2002 00:10

ข้อความ : เเดเรีรารนสรสรส จาก : กอล์ฟ - 04/02/2006 13:13

ข้อความ : รนสี่ดอ รีนส4857985634รารเร จาก : เราเรีนสีรนนส - 04/02/2006 13:16