หัวข้อ : ภริยาคนหลัง ที่ไม่ได้จดทะเบียนสมรส ข้อความ : สามีมีภริยาที่จดทะเบียนสมรส โดยสามีแยกกันอยู่กับภริยาแต่ยังไม่ได้หย่า และสามียังรับผิดชอบค่าใช้จ่ายต่าง ๆ ของภริยาและลูก น้องเข้ามาอยู่กินกันฉันสามีภริยากับสามี หลังจากที่สามีแยกกันอยู่กับภริยาคนแรก ต่อมาสามีและน้องสร้างหลักฐานโดยเราซื้อบ้านหลังหนึ่งอยู่ด้วยกัน ผ่อนส่งธนาคารโดยใช้เงินของน้องและสามีสมทบกันในแต่ละเดือน ซึ่งก่อนที่จะจด จำนองธนาคาร สามีลงบันทึกประจำวันไว้ที่สถานีตำรวจแล้วว่า แยกกันอยู่กับภริยาคนแรกตั้งแต่เมื่อไร เพื่อน้องจะได้สบายใจ หลังจากนั้นจึงรับโอนบ้านจากโครงการที่ซื้อโดยจดทะเบียนจำนองไว้กับธนาคาร แต่ใช้ชื่อของสามีเป็นผู้ซื้อแต่เพียงผู้เดียว เพราะเครดิตทางการเงินจากหน้าที่การงานของสามี ซึ่งน้องก็ไม่รู้ว่าจะเกิดปัญหาอะไรในวันข้างหน้า แต่น้องกังวลเกี่ยวกับเรื่องบ้านเพราะเป็นชื่อสามี หากบ้านหลังนี้ผ่อนธนาคารหมดน้องจะมีกรรมสิทธิ์ในบ้านหลังนี้ได้อย่างไร และขณะนี้มีหลายอย่างที่ทำให้น้องมีความรู้สึกว่าจะไม่มีการหย่าภายใน 1 ปี นับแต่วันที่สามีไปลงบันทึกประจำวันไว้ ถ้าเช่นนั้นจะให้สามีเป็นผู้ฟ้องหย่าเองได้หรือไม่ ลักษณา ถ้าหากภริยาคนแรกไม่ยินยอมหย่าโดยสมัครใจ และสามีต้องการฟ้องหย่านั้น แม้สามีจะลงบันทึกประจำวันไว้ว่าแยกกันอยู่กับภริยาคนแรกแล้ว แต่การที่สามีมาอยู่กินกับน้องถือว่าสามีกระทำเป็นปฏิปักษ์ต่อการเป็นสามีภริยากับภริยาคนแรก ผู้ที่จะมีสิทธิฟ้องหย่าได้จึงเป็นภริยาคนแรก ไม่ใช่ตัวสามี ดังนั้นสามีจะฟ้องหย่าภริยาเองจะต้องใช้เหตุผลที่ว่า สามีและภริยาคนแรกจะแยกกันอยู่โดยสมัครใจเกินกว่า 3 ปี แยกกันอยู่โดยสมัครใจจึงเป็นข้อเท็จจริงที่จะต้องพิสูจน์กันในชั้นศาล ตราบใดยังไม่จดทะเบียนหย่าทรัพย์สินต่าง ๆ ที่ฝ่ายใดได้มาระหว่างที่ยังมีทะเบียนสมรส ถือว่าเป็นสินสมรสของสามีกับภริยาคนแรก เว้นแต่จะเข้าข้อยก เว้นของ กฎหมายที่ให้เป็นสินส่วนตัวของฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง บ้านหลังนี้เป็นชื่อของสามี จึงต้องด้วยข้อสันนิษฐานของกฎหมายไว้ก่อนว่า บ้านหลังนี้เป็นสินสมรสระหว่างสามีกับภริยาคนแรก และการที่จะทำให้น้องมีกรรมสิทธิ์ในบ้านหลังนี้ร่วมกับสามีด้วยได้ จะต้องพิสูจน์ให้ได้ว่าเป็นทรัพย์สินที่น้องและสามีทำมาหาได้ร่วมกัน เช่น อาจจะมีเช็คของน้องเป็นหลักฐานการชำระเงินค่าบ้านด้วย หรือน้องและสามีทำนิติกรรมจดจำนองธนาคารเป็นลูกหนี้ร่วมกัน หรือสามีทำบันทึกเพื่อเป็นหลักฐานแสดงเจตนาไว้ให้ชัดเจนว่า การที่ใส่ชื่อสามีคนเดียวเป็นเจ้าของนั้น เพื่อสามารถขอกู้วงเงินจากธนาคารในชื่อของสามีได้ แต่น้องเป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์ร่วมอยู่ด้วย หรือจะทำบันทึกกันไว้ว่าเจ้าของกรรมสิทธิ์คนเดียวที่แท้จริงคือน้อง แต่ใส่ชื่อสามีเป็นเจ้าของในทะเบียนบ้านไว้เพื่อกู้เงินจากธนาคาร สามีอยู่ในฐานะตัวแทนในทะเบียนเท่านั้น ส่วนวิธีการจะให้สามีโอนบ้านหลังนี้ให้แก่น้องนั้น การที่ไม่ได้ใส่ชื่อน้องในฐานะเจ้าของบ้านตั้งแต่แรก หากสามีจะโอนให้น้องในภายหลังที่ยังมีการผ่อนอยู่ นอกจากต้องผ่านขั้นตอนว่าธนาคารจะยินยอมหรือไม่แล้ว ปัญหาที่ว่าบ้านหลังนี้ต้องด้วยสันนิษฐานของกฎหมายว่าเป็นสินสมรสระหว่างสามีกับภริยาคนแรก ทำให้ภริยาคนแรกมีสิทธิจะเพิกถอนนิติกรรมการโอนบ้านหลังนี้จากชื่อสามีไปเป็นชื่อของน้องในภายหลังได้ ซึ่งมีอายุความ 10 ปี นับแต่วันที่มีการโอน นอกจากนี้แม้ข้อเท็จจริงจะรับฟังได้ว่า บ้านหลังนี้เป็นกรรมสิทธิ์ระหว่างน้องกับสามีคนละครึ่ง เพราะเป็นทรัพย์ที่ทำมาหาได้ร่วมกันระหว่างอยู่กินกันฉันสามีภริยา สมมุติว่าถ้าสามีเกิดเสียชีวิตในระหว่างนี้ กรรมสิทธิ์ส่วนของสามีก็จะตกเป็นมรดกที่ตกได้แก่ภริยาคนแรก ที่ยังถือทะเบียนสมรสอยู่และบุตรของเธอ นั่นหมายความว่าทายาทตามกฎหมายของสามีจะเข้ามาสวมสิทธิของสามีถือกรรมสิทธิ์ร่วมกับน้องด้วย ดังนั้นการที่จะให้สามีทำพินัยกรรมไว้ว่าถ้าสามีเป็นอะไรไปให้กรรมสิทธิ์ในบ้านหลังนี้ตกเป็นของน้อง หากภริยาคนแรกไม่ยินยอมด้วย จะทำให้พินัยกรรมที่ยกบ้านหลังนี้ให้แก่น้องบังคับได้เฉพาะส่วนที่เป็นกรรมสิทธิ์ของสามี แต่ข้อกำหนดในพินัยกรรมส่วนที่เป็นกรรมสิทธิ์ของภริยาคนแรกจะไม่มีผลบังคับ เพราะสามีไม่อาจทำพินัยกรรมยกสินสมรสส่วนที่เป็นของภริยาให้แก่ผู้อื่นได้ ตอนนี้น้องคงเข้าใจแล้วว่า เป็นเรื่องยุ่งยากแค่ไหนกับการไปสร้างทรัพย์สมบัติร่วมกับสามีที่ยังมีทะเบียนสมรสกับหญิงอื่น เพราะกฎหมายให้การคุ้มครองสิทธิภริยาที่จดทะเบียนสมรสมากกว่าภริยานอกสมรส ทั้ง ๆ ที่สามีแยกกันอยู่กับภริยาจดทะเบียนแล้วก็ตาม เพราะทรัพย์สินใด ๆ ที่เกิดขึ้นในระหว่างที่ยังไม่จดทะเบียนหย่า กฎหมายจะสันนิษฐานไว้ก่อนว่าเป็นสินสมรสของภริยาตามกฎหมายด้วยทำให้ภริยาตามกฎหมายมีสิทธิที่จะเพิกถอนนิติกรรมต่าง ๆ ของสามีที่เป็นการจำหน่ายจ่ายโอนทรัพย์สินนี้ได้ รวมทั้งมีสิทธิรับมรดกในส่วนของสามีด้วย. สุกัญญา รัตนนาคินทร์ จาก : webmaster - 13/08/2002 18:27